kl kz



>
Купить новостройку с отделкой. Где купить однокомнатную квартиру в новостройке? Купить новостройку недорого. Оценка стоимости недвижимости. Какая рыночная оценка недвижимости? Принципы оценки недвижимости. Теплый пол своими руками. Как сделать теплый пол в доме. Монтаж водяного теплого пола. Не включается ноутбук. Скажите почему не включается ноутбук. Ноутбук включается и сразу выключается. Быстрый кредит наличными. Где быстро взять кредит без справок. Оформить быстрый кредит. Топ wow сервера. Где скачать последний клиент wow? Самый лучший сервера world of warcraft. Ленточная пилорама цена. Ленточная пилорама своими руками чертежи. Скачать чертежи ленточной пилорамы. Аренда квартир без посредников. Длительная аренда квартир без посредников и прочих. Аренда однокомнатной квартиры.
Шығыс Қазақстан Интернетте
Қала мен аудан әкімшіліктері
Мәдениеті мен өнері
Облыс басқармалары
ШҚО жұмыс орындары
Солдатты қалай іздеу керек?
Тарих беттерінен
Өскемен қаласы іргетасының қалануы
Бекіністің пайда болуы
Өскемен XVIII ғасырда
Өскемен XIX ғасырда
Өскемен XX ғасырда.
Өскемен XXI ғасырда
Ескерткіштер
Тәуелсіздік хроникасы
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Маңызды оқиғалар
Аудан паспорттары
Шығыс Қазақстан облысы
Өскемен қаласы
Семей қаласы
Риддер қаласы
Курчатов қаласы
Аягөз ауданы
Абай ауданы
Бесқарағай ауданы
Бородулиха ауданы
Глубокое ауданы
Жарма ауданы
Зайсан ауданы
Зырян ауданы
Күршім ауданы
Катон-Қарағай ауданы
Тарбағатай ауданы
Уланский район
Урджарский район
Шемонаихинский район
Бейнетоптама
Аудиотоптама
Өлке жайында жаңа кітаптар
Өңірлік мерзімді басылымдар
Мультимедиялық топтама
Шығыс Қазақстан соғыс жылдарында
Соғыс балалары
Кеңес Одағының батырлары
Ардагерлер еске алады
Соғысқа қатысушылар
Партизандар қозғалысы
Сұрапыл жылдар хроникасы
Тылдағы аналар
Тылдағы ерен еңбек
30 - Гвардиялық дивизия
Брест қамалын қорғауға қатысқан шығысқазақстандықтар
Өлке табиғаты
Табиғи қорықтар
Табиғи ресурстар
Шығыс Қазақстанның 25 ғажайып орны
Шығыстың шипажайлары
Барлық-Арасан шипажайы
«Баян» шипажайы
Рахман қайнары
Уба шипажайы
Өлкетану альманағы
Өлкетану альманағы 2017
Өлкетану альманағы 2016
Өлкетану альманағы 2015
Өлкетану журналы 2014
Өлкетану альманағы 2013
Геология
Әріптестеріміздің шығармашылығы
Өлке зерттеушілері
Тарих. Этнография. Мәдениет
Қаламгерлер жайында
Білім беру
Ономастика
Дін
Қ. Мұхамедханов
Алтай аңыздары

XIX ғасырдың басы Өскемен бекінісі үшін ерекше кезең болды. 1804 жылы ол қала мәртебесін алды. 1822 жылғы Жарғы бойынша, Өскемен – халық саны бойынша, сирек қалалар разрядына жатқызылды.  Ғасыр бойында Өскемен қаласының әкімшілік құрамы бірнеше мәрте ауысып үлгерді.

1822 жылы Өскемен -  Омбы, 1836 жылы – Томскі, 1854 жылы – Семей облысының құрамына кірді.  1869 ж. Семей облысының құрамында жаңа Өскемен уезі қалыптасты, орталығы - Өскеменде болды. 1917 ж. дейін Өскемен қаласы уездік қала саналды.  Өскемен Синьцзянь, Кашмир, Тибетпен сауда-саттық жүргізудің маңызды байланыс пункті саналды. Семей, Өскемен, Зайсан арқылы орыс-монғол саудасы жүзеге асты.

19 ғ. 30 жылдарынан Ертіс бойында жеке алтын өнеркәсібі дами бастады. Алтын өндірушілер көбінесе Өскеменде тұрды.
1825 ж. тұрғындар саны 1304-ке жетті: ерлер – 891, әйелдер – 413.

19 ғ. 1- жартысында Өскемен қаласы нақты атауы да жоқ қисық көшелер мен қиылыстары бар түкпірдегі қалашық болды. Қалада 207 ағаш үй, тоғыз отыратын орын, бір ішімдік үйі, бес майдагерлік кәсіпорын мен жалғыз шіркеу болды. Тастан қаланған үйлер болған жоқ.
Күз және көктем мезгілдері көше балшығы аяқ алғысыз еді. Тұрғындар бұл мерзімде үйден шықпауға тырысатын. Қала өмірі бірқалыпта, тыныш өтіп жатты. Мектеп, кітапхана, театр болған жоқ, есесіне, шарап ішу орындары барынша жұмыс істеп тұрды. Ұрыс, жанжал, өсек айту қалыпты жағдайға айналды. Маскүнемдік ерекше орын алды. Осы мәселе төңірегінде «Сібір» газеті: «Қаладағы төрт мың тұрғында 18 кабак бар, жылына ұсақ-түйек шараптарды есепке алмағанда, 9000 шелек арақ ішіледі»,- деп жазған.
Кейбір ауқатты ата-аналар, мектептің жоқтығынан балаларын Омбы, Томскі, Семей, кейде тіпті Ресейдің орталық қалаларына оқуға жіберген. Өскеменде дін қызметшісі немесе чиновниктер жекелеген үйлерде сауаттылыққа оқытқан. Тұрғындардың көпшілік бөлігінің балаларын оқытуға мүмкіндіктері болмады.

1837 жылы Өскемен қаласында татар мешітінің жанында ерлер мұсылмандық мектебі, кейінірек – тоғызыншы казак полкінің осында орналастырылған ұлдарына арналған мектеп ашылды. 1861 ж. аталған мектепте 20 оқушы оқыды.

1863 ж. ерлер және әйелдер приходтық училищесі ашылып, олар бір ғана шағын, ағаш үйде оқытылды. Училищенің алғашқы ұстазы – коллеж тіркеушісі Василий Иванов болды, ол Томскідегі кантонистердің жартылай батальондық мектебін тәмамдаған. 1868 ж. 1 қаңтарда ерлер училищесінде -36, ал әйелдер училищесінде – 12 оқушы болды.

1881 ж. ерлер приходтық училищесі қалалық үшсыныпты училищеге айналды.

1874 ж. Өскеменде қазақ тұрғындарын сауаттандыру мақсатында қазақ ер балаларға арналған интернет ашылып, 1885 ж. қайта құрылды, ал 1894-1895 жж. ауыл шаруашылық мектебі ашылды. 19 ғ. соңында ауыл шаруашылық мектебінде орыс және қазақ балалары бірге оқитын болды.

1888 ж. шіркеу-приходтық мектеп ашылды. 19 ғ. соңында тағы бір ерлер приходтық училищесі ашылды.
19 ғасырда экспедициялары барысымен Өскемен қаласына Александр фон Гумбольдт, Владимир Афанасьевич Обручев, Григорий Николаевич Потанин, Василий Васильевич Сапожников, Петр Александрович Чихачев, Григорий Ефимович Щуровский тәрізді көрнекті ғалым-саяхатшылар келген.

1829 ж. М. Муравьев-Апостол Бұқтырма бекінісіне жер аударылып бара жатып, Өскемен қаласы арқылы өткен.

19 ғасырда Өскемен қаласына жер аударылғандар саны біршама болды: А. В. Бяловеский, С. С. Гросс, А. Л. Блек, Н. И. Долгополов, Ц. О. Тэраевич, О. Ф. Костюрин, А. Н. Федоров, В. Л. Иньков, В. Ф. Гинтовт-Дзевялтовский, и. В. Емельянцев. 1882 ж. Семей қаласынан Е.П.Михаэлис қоныс аударады. Олар Өскемен қаласы мәдениетінің дамуына көп еңбек сіңірген. Солардың арқасында 1896 ж. кітапхана, 1899 ж. қалалық бақ, 1897 ж. шіркеулік-приходтық училищенің негізі қаланды.

1886 ж. О. Ф. Костюрин ұста орнын, кейін шеберхана ашып, қаражат қаланы көркейтуге, халықтық білім беруді дамытуға жұмсалып отырды.
Қала тұрғындары су тасқынынан үлкен зардап шекті. Әсіресе, қатты су тасқыны 1891 ж. 14-17 сәуірде және 1892 ж. 28 наурызда болған.
Елде 19-20 ғасырда, Өскеменде 1897 ж. 1297 үй, 2 шіркеу болды. Қала өнеркәсібінен қысқа былғары, сабын қайнату, май зауыты, қой терісі және кірпіш зауыттары болды, олардың әрқайсысында 1-2 адамнан жұмыс істеді.

1897 ж. Ресей империясының алғашқы Жалпы халық санағының қорытындысы бойынша, Өскемен қаласында 8721 адам тұрған, оның ішінде 4552 ерлер, 4169 әйел адамдар.

20 ғ. басында Өскемен қаласы барынша гүлдене түсті. Б.Г.Герасимовтың айтуынша 19 ғасырда «Өскемен – таза, көңілді қалаға айналды. Соңғы жылдары қаланың сәнін келтірген көптеген бақтар пайда болған».

Фотоконкурс "Я люблю ВКО"

Өлке туралы біліміңді тексер!

Викторина!

addressbook001

addressbook002

audiobook

addressbook004

© А.С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан Облыстық Кітапханасы | Восточно-Казахстанская областная библиотека имени А.С. Пушкина. 1998-2017
Besucherzahler
счетчик посещений