kl r



>
Восточный Казахстан в Сети
Акиматы городов и районов
Культура и искусство ВКО
Областные управления
Сайты о работе ВКО
Как искать солдата
Туристу
Паспорт региона
Восточно-Казахстанская область
Усть-Каменогорск
Семей
Риддер
Курчатов
Абайский район
Аягозский район
Бескарагайский район
Бородулихинский район
Глубоковский район
Жарминский район
Зайсанский район
Район Алтай
Катон-Карагайский район
Кокпектинский район
Курчумский район
Тарбагатайский район
Уланский район
Урджарский район
Шемонаихинский район
Природа
Природные ресурсы
Заповедные места
Уникальные места
Сакральная география ВКО
Ашутас
Пещера "Коныр Аулие"
Шиликтинская долина
Белуха
Мавзолей Ыргызбай Досканулы
Берель
Дом «Алаш арыстары»
Литературно-мемориальный музей Ф.М. Достоевского города Семей
Мемориальный комплекс «Абай-Шакарим»
Монумент «Сильнее смерти»
Мавзолей Козы Корпеш и Баян Сулу
Мавзолей Енлик - Кебек
Ак-Баур
Абылайкит
Святилище Сарыколь
Фольклор Золотого Алтая
Легенды ВКО
Музыкальное наследие ВКО
Фольклорные сборники
Историческое краеведение
История ВКО
История сёл ВКО
Основание Усть-Каменогорска
История улиц Усть-Каменогорска
Памятники г.Усть-Каменогорска
Хроника Независимости
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Значимые события
Восточный Казахстан в годы войны
Герои Советского Союза
Партизаны подпольщики
Хроника военных лет
В тылу как в бою
30-ая Гвардейская дивизия
Воспоминания о войне
Статьи "Восточный Казахстан в годы ВОВ"
Участники обороны Брестcкой крепости - восточноказахстанцы
Восточноказахстанцы в Трудовой Армии в период ВОВ (1941-1945)
Виртуальные выставки
Мой край – мое вдохновение
Абай и Пушкин
Выставка одной книги
Акбилек – дочь Маркаколя
Оралхан Бокеев
Вечное слово Шакарима
Амине Умурзаковой - 100 лет!
Видеоколлекция
Фотогалерея
Восточный Казахстан литературный
Литературное объединение «Звено Алтая»
Фестивали и чтения
От первого лица
Литературные и памятные места Восточного Казахстана
Краеведческий альманах
Краеведческий альманах 2022
Краеведческий альманах 2021
Краеведческий альманах 2020
Краеведческий альманах 2019
Краеведческий альманах 2018
Краеведческий альманах 2017
Краеведческий альманах 2016
Краеведческий альманах 2015
Краеведческий альманах 2014
Краеведческий альманах 2013
Геология
Достопримечательности и памятники края
Исследователи края
История.· Этнография.· Культура
О тех, кто пишет
Образование
Ономастика
Религия
Искусство
К. Мухамедханов: библиографический указатель
#Ауэзов125

Казахстан - Страна Великой Степи

ulydala ru

Аягөз ауданы
·
Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданының Елтаңбасы

Аягөз ауданының тарихы 18 ғасырдың ортасынан басталады. Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы кескілескен шайқастары аудан территориясында – Жоңғар мен Қазақ хандығының шекарасында болып өтті.

1754 жылы Мамырсу жерінде Абылай хан мен Қытай мемлекеті арасында бейбітшілік бітімгершілікке қол қойылды. Аудан өз аумағынан ағып өтетін өзен атауына байланысты Аягөз деп атанған. Осыған байланысты бірнеше деректер бар.

1822 жылы Сібір қырғыздары туралы Жарғы шығып, 7 ішкі округ құрылды: Қарқаралы, Көкшетау, Аягөз, Ақмола, Баянауыл, Құсмұрын, Көкпекті.Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданының картасы

1830 жылы Аягөз сыртқы округы белгіленіп, бір жылдан кейін ауданды сырттан басқару бұйрығы жарық көрді.

1831 жылы – Аягөз станицасының негізі қаланып, орыстардың Жетісу бойындағы алғашқы тірек бекеті пайда болды.

1854 жылы Батыс Сібір генерал-губернаторлығының құрамында Семей облысы құрылды.

1928 жылы Аягөз ауданы құрылды.

1932 жылы - Аудан жаңадан құрылған Алматы облысының құрамына енді.

1938 жылы 4 ақпанда Қазақ ССР Орталық Атқару комитеті Президиумының Қаулысымен Шығыс Қазақстан облысы (ШҚО) ШҚ және Павлодар облысы болып екіге бөлінді, ал 1939 жылы 14 қазанда орталығы Семей қаласы болып, Семей облысы бөлініп шықты. ШҚО орталығы Өскемен қаласына ауысты.

1939 жылы - Аудан жаңадан ұйымдастырылған Семей облысының құрамына енді.

1997 жылдың мамыр айында Семей облысының таратылуына байланысты аудан Шығыс Қазақстан облысының құрамына енді.

Аудан аумағы Қазақстан Республикасы Шығыс Қазақстан облысының оңтүстік батысына орналасқан. Аумағы - 49,6 мың шаршы км. Әкімшілік орталығы – Аягөз қаласы (1831).

Аягөз – аса маңызды автомобиль, теміржол, әуе жолдарының торабы. Халқы 74,6 мың адамды құрайды (2010 жылдың 1 қаңтары).

Ауданда 1 кент, 22 ауылдық округ бар. Экономикасының негізгі бағыты – мал шаруашылығы.

Қозы-Корпеш - Баян сұлу мавзолейі

Барақ сұлтанның мавзолейі

 Балтабек қажы мавзолейі

Аягөз ауданы абыздар елі, батырлар мекені. Мұнда Абай Құнанбайұлының, Шоқан Шыңғысұлының, П. Семенов-Тянь Шанскийдің, Г. Потаниннің, А. Янушкевичтің ізі қалған.

Аягөз ауданында 18 тарихи ескерткіш бар. Олардың ішіндегі ең үлкені халықтық архитектура үлгісінде салынған, әлемге әйгілі – Қозы Көрпеш - Баян сұлу кесенесі.

Аягөз жері - аңыздар, абыздар елі. Бұл ауданнан оның тарихын жырлаған көптеген белгілі адамдар шыққан. Кешегі өткен ақын Дулат Бабатайұлы, Ақтамберді жырау, белгілі айтыс ақыны Әріп Тәңірбергенов осы өлкенің түлектері.

 
  А.С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапхана қорынан Аягөз ауданының өткені мен бүгінгі жағдайы туралы бай, шежіреге толы баспа және электронды ресурстарды таба аласыздар.

 

Интернет-ресурстар

Аягөз ауданы әкімінің ресми сайты

Аягөз ауданы // Шығыс Қазақстан облысы әкімінің ресми интернет-ресурсы

 Әдебиеттер тізімі

Аягөз [Мәтін] : Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданының энциклопедиясы. Т. 1 / суретші: Б. Серікбай, И. Серікбаева. - Алматы : Көркем, 2010. - 676 б.

Отан үшін от кешкендер [Электрондық ресурс] : [Ұлы Отан соғысында шайқасқан аягөздік ардагерлерге арналады.]. - [Б. м. : б. и.], 2005

Шығыс Қазақстан облысы археологиялық ескерткіштерінің тізбесі = Cвод археологических памятников Восточно - Казахстанской области. - Өскемен, 2006. - 254 с.

***

Аткинсон, Л.     Воспоминания о степях Татарии и их обитателях /Л. Аткинсон // Первые английские путешественники в казахской степи. - Алматы : Санат, 2006. - С. 195-309. - (История Казахстана в западных источниках XII - XX вв.: т. 8).

Валиханов, Ч. Дневник поездки на Иссык-куль (1856 г.) // Ч. Валиханов,- Избранные произведения. – М., 1986. – С. 11-15.

Потанин, Г. Заметки о Сибирском казачьем войске // Г. Н. Потанин. Исследования и материалы. - Алматы: Дайк-Пресс, 2006. – С. 303-330.

Справочник по истории административно-территориального деления Семипалатинской области 1939-1997 гг. / Управления архивами ВКО ; Центр документации новейшей истории ВКО. – Семипалатинск, 2006. - 238 с.

 

Қосымша әдебиетті Өлкетану кітапханасы мен Электронды каталогтан қараңыз.

Барлық сұрақтар бойынша Анықтама қызметіне хабарласыңыз.

 

 

 

 

 

 

 

© А.С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан Облыстық Кітапханасы | Восточно-Казахстанская областная библиотека имени А.С. Пушкина. 1998-2022
Besucherzahler
счетчик посещений